Waarom de stad u gelukkig maakt

‘De stad is een geluksmachine’, zegt urbanist Leo Hollis. Volgens hem doen we er verstandig aan om ons huisje-tuintje-boompje op het platteland zo snel mogelijk vaarwel te zeggen en te verhuizen naar een knusse flat in de stad. ‘Want de stad biedt de beste antwoorden op de grote economische, sociologische en ecologische uitdagingen van onze tijd.’

 

Vroeger droomde elke rechtgeaarde Vlaming van zijn vrijstaande fermette in het groen. Vandaag is die droom lichtjes bijgesteld: nu droomt elke rechtgeaarde Vlaming van zijn vrijstaande pastorijwoning, ook in het groen. ‘Een bijzonder slecht idee’, vindt Londenaar Leo Hollis. Hollis is stedenbouwkundige en schreef Cities are good for you, een pleidooi om met zijn allen zo snel mogelijk naar de dichtstbijzijnde stad te verkassen. ‘De stad is al lang geen oord des verderfs meer’, zegt hij. ‘Integendeel, wie in een stad gaat wonen, kiest voor de toekomst.’

Hollis noemt de stad “een geluksmachine”. ‘Steden zijn uitgegroeid tot publieke ruimtes waar de menselijke soort het beste gedijt, want wij zijn sociale wezens die niet kunnen overleven zonder de anderen. In een stad ontmoet je makkelijk soortgenoten, je vindt er een lief en je kunt er cultuur beleven. Het stadsleven bruist, waardoor ook jouw leven begint te bruisen en je creativiteit geprikkeld wordt.’

Geldt dat ook voor pakweg Charleroi, een stad die ooit een bloeiend industrieel centrum was maar nu de bedenkelijke reputatie heeft de lelijkste en meest mismeesterde stad van België te zijn? ‘Natuurlijk. Teveel mensen gaan ervan uit dat steden die het moeilijk hebben, moeten aangepakt worden met een allesomvattend masterplan. Maar een stad is net als een levend organisme en moet op de juiste manier verzorgd en ‘vertroeteld’ worden.’

De Colombiaanse hoofdstad Bogotà is volgens Leo Hollis een uitstekend voorbeeld van hoe een verpauperde en door criminaliteit geteisterde stad getransformeerd kan worden tot een plek waar het aangenaam wonen is. ‘Enrique Peñalosa was er burgemeester van 1998 tot 2001 en in die korte periode zorgde hij met een aantal doordachte ingrepen voor een radicale verandering. Hij liet parken aanleggen, koos voor nieuwe fietspaden in plaats van autowegen, bouwde bibliotheken in de krottenwijken, legde spotgoedkoop openbaar vervoer in en introduceerde autoloze zondagen. Vandaag is de ongelijkheid in Bogotà sterk afgenomen, is de economie erop vooruitgegaan en voelen de inwoners zich er veiliger en gelukkiger.’

 

Google Glass

Hollis voorspelt dat de oude natiestaten zullen verdwijnen en vervangen worden door stadsstaten. ‘Die evolutie zit al in onze geesten ingebakken. Als iemand me vraagt waar ik vandaan kom, zeg ik spontaan Londen in plaats van Engeland. Grote steden worden ook grotere economische machten. Denk maar aan het Londense financiële district dat een belangrijke motor is voor de wereldeconomie. Het begrip ‘stadstaat’ klinkt middeleeuws, maar de toekomstige digitale mobiele technologie zal die connotatie doen wegsmelten als sneeuw voor de zon. Google Glass zal de manier waarop wij ons door de stad bewegen en ze “gebruiken” ingrijpend veranderen. Mobiele technologie en het “internet of things” zullen op middellange termijn voor smart cities zorgen, waardoor alle stadsbewoners samen een “slim netwerk” zullen vormen. Alleen hangt over dat rooskleurige digitale plaatje een donkere schaduw waar niemand echt van wakker lijkt te liggen: bedrijven als Google verzamelen zo ontzettend veel kennis van en over ons, en privacy wordt een luxeproduct.’

 

Etnische zuivering

Hoe kunnen arme wijken opgewaardeerd worden? Door er lofts voor de rijken te bouwen? Hollis: ‘Dat is een foute aanpak die helaas vrij klassiek is. Het resultaat is een soort van etnische zuivering, met armen die hun biezen pakken en naar andere wijken vluchten. Gemengde buurten creëer je niet door een “injectie” van rijken, maar door voor scholen, groen en voorzieningen te zorgen.’

‘Er is nu al een sociale mix in onze steden, maar dat wil niet zeggen dat iedereen ook echt samenleeft’, zegt Stefaan Tubex, adviseur stedenbeleid bij de Vlaamse overheid. ‘Misschien is dat ook niet nodig. Belangrijk is dat stedelijke buurten groen, speelruimte en goede voorzieningen hebben waar alle groepen apart of samen gebruik van kunnen maken. Er worden best verschillende woonvormen gebouwd zodat minder kansrijke inwoners niet naar een andere wijk gejaagd worden.’

Ook Tubex is er van overtuigd dat de toekomst aan de stad is. ‘Steden kunnen ons helpen zoveel mogelijk groen op het platteland te behouden. Daarom is er nu veel aandacht voor kwaliteitsvolle “verdichte” bouw.’

Wil dat zeggen dat er steeds meer flatgebouwen neergepoot zullen worden? ‘Die discussie woedt nu volop. Appartementsgebouwen zullen dan zo ontworpen zijn dat ze jonge gezinnen voldoende “speelruimte” bieden. Want we kunnen van de stad alleen maar een geluksmachine maken als er veel aandacht is voor natuur en ontspanning.’

 

Leo Hollis, Cities are good for you, Bloomsbury, 408 blz.

 

© Jan Stevens

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s